5 triệu chứng cảnh báo sỏi mật bạn không nên bỏ qua

1. Đau bụng (Đau quặn mật)

Đây là một trong những dấu hiệu điển hình nhất. Khi sỏi mật bị kẹt trên đường di chuyển đến tá tràng (phần trên của ruột non), túi mật sẽ phải co bóp mạnh để tống mật ra ngoài, gây ra hiện tượng co thắt.

Vị trí và cảm giác: Bạn sẽ cảm thấy đau nhói hoặc đau quặn ở vùng phía trên bên phải bụng.

Đặc điểm: Cơn đau thường kéo dài từ 30 phút trở lên và đặc biệt là không thuyên giảm cho dù bạn có sử dụng các loại thuốc giảm đau thông thường không cần kê đơn.

Thời điểm xuất hiện: Túi mật sẽ co bóp mạnh mẽ nhất khi bạn ăn thức ăn nhiều chất béo để giúp tiêu hóa chúng. Vì vậy, các cơn đau thường kích hoạt sau bữa ăn no, nhiều dầu mỡ. Tuy nhiên, thực tế là bất kỳ loại thức ăn nào cũng có thể là nguyên nhân gây đau.

2. Buồn nôn và nôn mửa

Đi kèm với cơn đau bụng, cảm giác buồn nôn dữ dội và nôn mửa cũng là triệu chứng rất phổ biến. Tình trạng buồn nôn thường xuất hiện sau khi ăn và có thể kéo dài vài giờ đồng hồ. Cần lưu ý, buồn nôn đôi khi không đơn thuần là phản ứng do đau, mà còn có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang gặp các biến chứng nghiêm trọng khác như viêm ruột thừa hoặc nhiễm trùng.

3. Sốt

Nếu bạn bị sốt nhẹ trong hoặc sau cơn đau sỏi mật, đây là tín hiệu cảnh báo túi mật đã bị viêm hoặc nhiễm trùng. Tình trạng này có thể đi kèm với cảm giác ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi. Đừng chủ quan với sốt, bởi đây thường là dấu hiệu của các biến chứng chuyển biến nặng.

4. Vàng da và vàng mắt

Hiện tượng này xảy ra khi nồng độ chất bilirubin trong máu tăng đột biến. Bilirubin là một chất màu vàng có trong dịch mật, được sinh ra khi cơ thể phân hủy các tế bào hồng cầu già. Khi sỏi mật gây tắc nghẽn hoàn toàn ống dẫn mật, mật không thể thoát xuống ruột mà bị ứ lại ở túi mật và gan, thấm ngược vào máu dẫn đến vàng da và mắt. (Lưu ý: Vàng da cũng có thể là biểu hiện của các bệnh lý về gan khác như xơ gan hay viêm gan).

5. Giảm cân đột ngột 

Sỏi mật không trực tiếp khiến bạn sụt cân, nhưng hai yếu tố này có mối quan hệ rất mật thiết. Người bị béo phì có nguy cơ mắc sỏi mật cao. Ngược lại, nếu bạn nhịn ăn kéo dài hoặc áp dụng các biện pháp giảm cân quá nhanh, gan sẽ sản sinh ra dịch mật có hàm lượng cholesterol cực kỳ cao, từ đó thúc đẩy sỏi mật hình thành nhanh hơn. Những người vừa trải qua phẫu thuật giảm cân cũng đối mặt với nguy cơ này.

Sỏi mật "im lặng" là gì?

Có một sự thật đáng ngạc nhiên: Hơn 80% người bị sỏi mật không hề có bất kỳ triệu chứng nào. Trường hợp này được gọi là sỏi mật không triệu chứng. Nhiều người chỉ vô tình phát hiện ra mình có sỏi khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc kiểm tra một bệnh lý khác.

Để chẩn đoán chính xác sỏi mật, các bác sĩ sẽ sử dụng các phương pháp y khoa hiện đại bao gồm:

• Siêu âm, chụp X-quang: Phương pháp phổ biến, an toàn để hình dung hình ảnh túi mật.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra các chỉ số viêm, nhiễm trùng hoặc nồng độ bilirubin.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc Chụp cộng hưởng từ (MRI): Cho hình ảnh chi tiết, rõ nét về hệ thống đường mật.
• Chụp xạ hình đường mật: Tiêm một lượng nhỏ chất phóng xạ an toàn vào máu để theo dõi dòng chảy của mật.
• Nội soi mật tụy ngược dòng (ERCP): Một kỹ thuật kỹ thuật cao vừa giúp hình ảnh hóa, xác định chính xác vị trí sỏi đang gây tắc nghẽn, vừa có thể kết hợp để can thiệp lấy sỏi.

Khi nào cần đến bệnh viện ngay lập tức?

Dù chỉ có khoảng 2% người bị sỏi mật có triệu chứng tiến triển thành biến chứng nguy hiểm, nhưng sỏi "im lặng" hoàn toàn có thể kích phát thành sỏi "nổi loạn" bất cứ lúc nào.

Hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất nếu bạn xuất hiện các dấu hiệu nguy cấp sau:

• Đau vùng túi mật dữ dội, kéo dài vài giờ và thuốc giảm đau thông thường hoàn toàn bất lực.
• Sốt cao hoặc kèm theo co giật do ớn lạnh.
• Da và mắt ngả vàng rõ rệt.
• Đi tiêu ra phân màu nhạt hoặc trắng xám (do mất sắc tố mật).
• Nước tiểu có màu nâu sẫm như nước chè đặc.
• Buồn nôn và nôn mửa liên tục không ngừng.

Hy vọng bài viết trên đã cung cấp cho bạn những kiến thức y học phổ thông hữu ích về bệnh sỏi mật. Sỏi mật dù có thể "im lặng" trong thời gian dài nhưng lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời. Hãy lắng nghe cơ thể, duy trì một lối sống lành mạnh, giảm cân một cách khoa học và không ngần ngại tìm đến sự tư vấn của các chuyên gia y tế khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường. Chủ động chăm sóc sức khỏe hệ tiêu hóa ngay hôm nay để luôn có một cơ thể khỏe mạnh và tràn đầy năng lượng!

BS. Đỗ Nguyệt Thanh (Thọ Xuân Đường)