Vậy Cold Brew và Americano là gì? Loại nào tốt hơn? Uống thế nào để tận dụng lợi ích mà vẫn hạn chế tác dụng không mong muốn?

Cold Brew là gì?

Cold Brew (cà phê ủ lạnh) là phương pháp chiết xuất cà phê bằng nước lạnh hoặc nước ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, thường từ 12–24 giờ. Sau khi quá trình ngâm hoàn tất, phần bã cà phê được lọc bỏ, thu được dung dịch cà phê có vị dịu, ít chua và thơm ngọt tự nhiên.

Điểm đặc biệt của Cold Brew nằm ở quá trình chiết xuất chậm. Thay vì sử dụng nhiệt độ cao để hòa tan nhanh các hợp chất trong hạt cà phê, nước lạnh chỉ chiết xuất từ từ những thành phần dễ tan, tạo nên một thức uống có hương vị mềm mại và ít đắng hơn.

Americano là gì?

Americano là thức uống được pha bằng cách thêm nước nóng vào một hoặc nhiều shot espresso. Nhờ vậy, Americano vẫn giữ được hương thơm đặc trưng của espresso nhưng có nồng độ nhẹ hơn, dễ uống hơn.

Nhiều người thường nhầm Americano với cà phê phin pha loãng, tuy nhiên đây là hai loại hoàn toàn khác nhau. Americano vẫn mang đầy đủ đặc điểm của espresso về hương thơm, lớp dầu cà phê và cách chiết xuất dưới áp suất cao.

Nguồn gốc thú vị của hai loại cà phê

Câu chuyện về Americano

Theo nhiều tài liệu, Americano xuất hiện trong Chiến tranh thế giới thứ II. Khi quân đội Mỹ đóng quân tại Ý, họ nhận thấy espresso của người Ý quá đậm và khó uống so với cà phê lọc quen thuộc tại quê nhà. Để dễ thưởng thức hơn, họ pha thêm nước nóng vào espresso.

Người Ý gọi cách uống này là Caffè Americano, nghĩa là cà phê kiểu Mỹ. Từ đó, Americano trở thành một trong những thức uống phổ biến nhất tại các quán cà phê trên thế giới.

Câu chuyện về Cold Brew

Mặc dù chỉ thực sự bùng nổ trong khoảng hơn mười năm trở lại đây, Cold Brew lại có lịch sử khá lâu đời.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng phương pháp ủ lạnh đã xuất hiện từ thế kỷ XVII tại Nhật Bản, chịu ảnh hưởng từ những thương nhân Hà Lan. Người Nhật sau đó cải tiến thành phương pháp “Kyoto-style coffee”, cho nước lạnh nhỏ giọt chậm qua bột cà phê trong nhiều giờ.

Ngày nay, Cold Brew được xem là biểu tượng của phong cách thưởng thức cà phê hiện đại nhờ vị thanh mát và phù hợp với nhiều đối tượng.

Cold Brew và Americano được pha như thế nào?

Cách làm Cold Brew

Xay cà phê ở mức thô.

Trộn với nước lạnh theo tỷ lệ khoảng 1:8 đến 1:10.

Ngâm trong bình kín từ 12–24 giờ.

Lọc bỏ bã.

Bảo quản lạnh và sử dụng trong khoảng 5–7 ngày.

Cold Brew thường được uống lạnh, có thể thêm đá, sữa, nước trái cây hoặc pha loãng tùy khẩu vị.

Cách pha Americano

Chiết xuất 1–2 shot espresso bằng máy pha cà phê.

Thêm nước nóng theo tỷ lệ khoảng 1:2 đến 1:4.

Có thể dùng nóng hoặc thêm đá. Có thể tạo hương vị với trái cây như đào, mơ, chanh.

Toàn bộ quá trình chỉ mất khoảng 1–2 phút.

Góc nhìn y học: Uống cà phê mang lại lợi ích gì?

Trong cà phê có > 1000 hợp chất sinh học, nổi bật là caffeine, acid chlorogenic, polyphenol, trigonelline và nhiều chất chống oxy hóa khác. Khi sử dụng với lượng hợp lý, cà phê có thể đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Tăng tỉnh táo và cải thiện khả năng tập trung

Caffeine là hoạt chất nổi bật trong cà phê, được biết đến với khả năng kích thích hệ thần kinh trung ương. Hoạt chất này hoạt động bằng cách đối kháng với các thụ thể adenosine trong não, từ đó làm giảm cảm giác buồn ngủ và mệt mỏi. Nhờ cơ chế này, một lượng caffeine vừa phải có thể giúp tăng sự tỉnh táo, cải thiện khả năng tập trung, duy trì sự chú ý và hỗ trợ hiệu suất làm việc hoặc học tập trong ngắn hạn. Tuy nhiên, hiệu quả của caffeine không giống nhau ở tất cả mọi người mà còn phụ thuộc vào liều lượng sử dụng, mức độ nhạy cảm của cơ thể và thói quen tiêu thụ cà phê.

Bổ sung chất chống oxy hóa

Ngoài caffeine, cà phê còn chứa nhiều hợp chất chống oxy hóa, đặc biệt là nhóm polyphenol, trong đó acid chlorogenic là thành phần nổi bật. Các hợp chất này có khả năng trung hòa gốc tự do, góp phần giảm stress oxy hóa và bảo vệ tế bào trước tổn thương. Nhiều nghiên cứu cho thấy, khi được sử dụng điều độ, cà phê có thể góp phần giảm nguy cơ mắc một số bệnh mạn tính thông qua cơ chế chống oxy hóa và hỗ trợ điều hòa các quá trình chuyển hóa trong cơ thể.

Hỗ trợ chuyển hóa

Bên cạnh tác dụng giúp tỉnh táo, cà phê còn được nhiều nhà khoa học quan tâm nhờ những lợi ích đối với sức khỏe chuyển hóa. Các nghiên cứu quan sát cho thấy, việc uống cà phê điều độ có liên quan đến nguy cơ mắc đái tháo đường type 2 thấp hơn. Tác dụng này được cho là nhờ sự phối hợp của caffeine cùng các hợp chất polyphenol, đặc biệt là acid chlorogenic, giúp cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ chuyển hóa glucose và giảm stress oxy hóa. Tuy nhiên, những lợi ích này chủ yếu được ghi nhận ở người sử dụng cà phê nguyên chất hoặc ít đường; việc thêm quá nhiều đường, sữa đặc hay kem béo có thể làm tăng năng lượng khẩu phần và làm giảm lợi ích đối với sức khỏe chuyển hóa.

Có thể hỗ trợ sức khỏe gan

Sức khỏe gan cũng là một trong những lĩnh vực được quan tâm khi nghiên cứu về cà phê. Nhiều nghiên cứu quan sát cho thấy, những người duy trì thói quen uống cà phê điều độ có xu hướng giảm nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ không do rượu, xơ gan và một số bệnh gan mạn tính. Lợi ích này được cho là liên quan đến tác dụng chống oxy hóa, chống viêm và bảo vệ tế bào gan của các hợp chất hoạt tính sinh học có trong cà phê. Tuy nhiên, cà phê không phải là thuốc và không thể thay thế chế độ ăn uống cân đối, hạn chế rượu bia hay các biện pháp điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cold Brew và Americano có gì khác nhau về mặt sức khỏe?

Do khác biệt trong phương pháp chiết xuất, hai loại cà phê có một số điểm khác nhau.

Cold Brew thường có:

• Độ acid thấp hơn, vị dịu hơn.
• Ít gây cảm giác chua hoặc kích ứng dạ dày ở một số người nhạy cảm.
• Hàm lượng caffeine có thể khá cao nếu không pha loãng, do thường được pha ở dạng cô đặc.

Trong khi đó, Americano:

• Có hương vị đậm hơn.
• Độ acid cao hơn Cold Brew nhưng vẫn thấp hơn nhiều loại cà phê pha phin.
• Hàm lượng caffeine phụ thuộc vào số shot espresso sử dụng, thường ổn định và dễ kiểm soát hơn.

Cần lưu ý rằng việc Cold Brew có độ acid thấp không đồng nghĩa với việc hoàn toàn an toàn cho người mắc bệnh dạ dày. Caffeine vẫn có thể kích thích tiết acid dịch vị ở một số người.

Cách uống cà phê tốt cho sức khỏe

Để tận dụng lợi ích của cà phê, các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyến nghị:

• Uống cà phê nguyên chất, hạn chế thêm nhiều đường, siro hoặc kem béo.
• Tổng lượng caffeine ở người trưởng thành khỏe mạnh không nên vượt quá khoảng 400 mg/ngày (tương đương khoảng 3–5 tách cà phê tùy cách pha).
• Không nên uống cà phê quá muộn trong ngày vì caffeine có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
• Uống sau bữa ăn nhẹ nếu dễ bị cồn cào hoặc kích ứng dạ dày.
• Người mang thai nên hạn chế lượng caffeine theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Người bị tăng huyết áp chưa kiểm soát, rối loạn nhịp tim hoặc mất ngủ kéo dài nên tham khảo ý kiến nhân viên y tế trước khi sử dụng thường xuyên.

Nên chọn Cold Brew hay Americano?

Không có loại nào tốt nhất cho tất cả mọi người. Nếu yêu thích hương vị thanh nhẹ, ít chua và thường uống cà phê lạnh, Cold Brew là lựa chọn đáng cân nhắc. Ngược lại, nếu muốn thưởng thức hương thơm đặc trưng của espresso, cần một ly cà phê pha nhanh và dễ kiểm soát lượng caffeine, Americano sẽ phù hợp hơn.

Quan trọng nhất, lợi ích của cà phê không chỉ phụ thuộc vào việc lựa chọn Cold Brew hay Americano mà còn nằm ở liều lượng sử dụng, thời điểm uống và thói quen sinh hoạt tổng thể. Một tách cà phê nguyên chất, dùng điều độ trong chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh sẽ mang lại nhiều giá trị hơn so với việc lạm dụng cà phê hoặc bổ sung quá nhiều đường và chất béo.

Mặc dù đều được làm từ hạt cà phê, Cold Brew và Americano có nhiều điểm khác biệt về phương pháp pha chế, hương vị và trải nghiệm thưởng thức. Cold Brew được tạo ra bằng cách ngâm bột cà phê trong nước lạnh từ 12–24 giờ, nhờ đó cho hương vị êm dịu, ngọt hậu, ít đắng và có độ acid thấp hơn. Ngược lại, Americano được pha bằng cách thêm nước nóng vào một hoặc nhiều shot espresso, vì vậy vẫn giữ được hương thơm đậm đặc trưng của espresso, vị rõ nét hơn và có độ acid cao hơn Cold Brew.

Bên cạnh đó, thời gian pha chế của hai loại cà phê cũng khác nhau đáng kể. Trong khi Cold Brew cần nhiều giờ để hoàn thành quá trình chiết xuất thì Americano chỉ mất vài phút nhờ sử dụng espresso được pha dưới áp suất cao. Về cách thưởng thức, Cold Brew thường được dùng lạnh để giữ trọn hương vị thanh mát, còn Americano có thể dùng cả nóng hoặc lạnh tùy theo sở thích của người uống.

Hàm lượng caffeine giữa hai loại cà phê không có sự chênh lệch cố định mà phụ thuộc vào cách pha chế. Cold Brew có thể chứa lượng caffeine khá cao nếu được pha ở dạng cô đặc và không pha loãng trước khi sử dụng. Trong khi đó, lượng caffeine trong Americano chủ yếu phụ thuộc vào số lượng shot espresso được sử dụng. Xét về đối tượng phù hợp, Cold Brew thường được những người yêu thích hương vị nhẹ nhàng, ít chua lựa chọn, còn Americano phù hợp với những người muốn thưởng thức hương thơm và vị đặc trưng của espresso nhưng ở nồng độ dễ uống hơn.

BS. Nguyễn Thùy Ngân (Thọ Xuân Đường)